Một số bài văn tham khảo về bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu

Một số bài văn tham khảo về bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu


Đề 1 : Bình giảng đoạn thơ sau trong bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu:

Mình về với Bác đường xuôi
Thưa giùm Việt Bắc không nguôi nhớ Người
Nhớ Ông Cụ mắt sáng ngời
Áo nâu túi vải, đẹp tươi lạ thường !
Nhớ Người những sáng tinh sương
Ung dung yên ngựa trên đường suối reo
Nhớ chân Người bước lên đèo
Người đi, rừng núi trông theo bóng Người

Gợi ý

Đoạn thơ được rút ở phần 3 của bài thơ, từ câu 135 đến 142. Yêu cầu phân tích được những ý cơ bản sau:
- Tình cảm thương nhớ, kính yêu của đồng bào Việt Bắc đối với lãnh tụ. Bình giảng điệp từ nhớ, trông theo,...
- Bức chân dung tinh thần của Bác Hồ: thông minh, tài trí, giản dị, ung dung,... Bình giảng các hình ảnh hoán dụ: mắt sáng ngời, áo nâu túi vải, ung dung yên ngựa, chân Người bước lên đèo, bóng Người,...
- Một không gian nghệ thuật đẹp, cổ kính thần tiên: tinh sương, suối reo, đèo, rừng, núi,...
- Ngôn ngữ giàu có, biểu cảm: Bác, Người, Ông Cụ,...
- Tính dân tộc của đoạn thơ.

Đề 2: Bình giảng đoạn thơ sau trong bài Việt Bắc của Tố Hữu:

Ai về ai có nhớ không ?
Ta về ta nhớ Phủ Thông, đèo Giàng
Nhớ sông Lô, nhớ phố Ràng
Nhớ từ Cao -  Lạng, nhớ sang Nhị - Hà...
Những đường Việt Bắc của ta
Đêm đêm rầm rập như là đất rung
Quân đi điệp điệp trùng trùng
Ánh sao đầu súng bạn cùng mũ nan.
Dân công đỏ đuốc từng đoàn
Bước chân nát đá, muôn tàn lửa bay
Nghìn đên thăm thẳm sương dày
Đèn pha bật sáng như ngày mai lên
Tin vui chiến thắng trăm miền
Hòa Bình, Tây Bắc, Điện Biên vui về
Vui từ Đồng Tháp, An Khê
Vui lên Việt Bắc, đèo De, núi Hồng.


Gợi ý

Bao trùm đoạn thơ là những nỗi nhớ với tất cả niềm tự hào, nhớ chiến công, nhớ những con đường chiến dịch, nhớ đoàn quân, nhớ dân công, nhớ ngọn đuốc, nhớ ngọn đèn pha của đoàn xe ra trận,... Âm điệu hào hùng, niềm vui dạt dào. Sáng bừng vần thơ là sự ca ngợi sức sống mãnh liệt của đất nước và con người Việt Nam trong máu lửa:
- Bốn câu đầu là lời hỏi - đáp giữa mình với ta, giữa kẻ ở với người đi.
- Tám câu tiếp theo nói về những đường Việt Bắc, những nẻo đường hành quân, những nẻo đường chiến dịch.
- Bốn câu cuối là nói về niềm vui của tác giả. Chú ý phân tích điệp từ vui, vui về, vui từ, vui lên,...



Đề 3: Bình giảng đoạn thơ sau đây trong bài Việt Bắc của Tố Hữu:

Mình đi có nhớ những ngày
Mưa nguồn suối lũ, những mây cùng mù
Mình về, có nhớ chiến khu
Miếng cơm chấm muối, mối thù nặng vai ?
Mình về rừng núi nhớ ai
Trám bùi để rụng, măng mai để già
Mình đi, có nhớ những nhà
Hắt hiu lau xám, đậm đà lòng son

Gợi ý


- Giới thiệu một vài nét về tác giả, bài thơ và vị trí đoạn thơ bình giảng   ( từ câu 9 đến câu 16 ).
- Nội dung đoạn thơ bình giảng: tiếng hát lưu luyến tiễn đưa, ta hỏi mìnhnhớ những kỉ niệm sâu sắc về Việt Bắc một thời gian khổ. Giọng thơ thiết tha, bồi hồi, cảm xúc man mác bâng khuâng, tình nghĩa sâu nặng.
- Phân tích, bình giảng được các câu hỏi tu từ, điệp ngữ có nhớ, mình đi, mình về ;  các hình ảnh tượng trưng, tiểu đối,...
- Chất trữ tình ân nghĩa ân tình dân tộc trong thơ Tố Hữu được biểu hiện cụ thể qua một đoạn thơ.


Đề 4: Phân tích vẻ đẹp của bộ tranh tứ bình trong đoạn thơ sau của bài Việt Bắc ( Tố Hữu ):

Ta về, mình có nhớ ta
Ta về, ta nhớ những hoa cùng người:
Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi
Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng
Ngày xuân mơ nở trắng rừng
Nhớ người đan nón truốt từng sợi giang
 Ve kêu rừng phách đổ vàng
  Nhớ cô em gái hái măng một mình
Rừng thu trăng rọi hòa bình
Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung


Gợi ý


- Đoạn thơ nói lên một nỗi nhớ Việt Bắc: nhớ Việt Bắc trong bốn mùa, nhớ những hoa cùng người, nhớ thiên nhiên, nhớ con người Việt Bắc. Hai câu đầu khái quát nỗi nhớ ấy. Tám câu sau, cứ một câu lục bát thể hiện một cảnh cụ thể, một con người cụ thể mà ta về ta nhớ,...
+ Mùa đông nhớ màu xanh của rừng, nhớ màu đỏ tươi của hoa chuối, nhớ người đi rừng hùng dũng đứng trên đèo cao.
+ Mùa xuân nhớ màu trắng của hoa mơ, nhớ người đan nón
  cần mẫn, khéo léo.
+ Mùa hè nhớ màu vàng của rừng phách, nhớ tiếng ve rừng, nhớ người con gái Việt Bắc đi hái măng một mình mà vẫn lạc quan yêu đời.
+ Mùa thu nhớ màu xanh hòa bình của trăng ngàn Việt Bắc ( qua màu xanh tán lá ), nhớ tiếng hát của đồng bào Việt Bắc, những con người ân tình thủy chung.
- Cần chú ý cấu trúc tứ tình ( bốn mùa ) vẻ đẹp cổ điển trong nghệ thuật phương Đông; giọng thơ tha thiết, đằm thắm ( điệp từ nhớ); thơ giàu hình ảnh, âm thanh, nhạc điệu; cảm xúc dạt dào.
- Có hai cách làm:
+ Bình giảng từng cặp câu lục bát.
+ Bình giảng hai câu đầu đoạn - nhớ cảnh Việt Bắc ( 4 câu lục ) - nhớ con người Việt Bắc ( 4 câu bát ).